جامعه و نمونه، نمونهٔ تصادفی و روش‌های جمع‌آوری اطلاعات

این کارگاه به اساس فصل احصائیهٔ صنف هفتم ساخته شده است: «روش‌های جمع‌آوری اطلاعات»، «جامعه و نمونه» و «نمونهٔ تصادفی». جامعه یعنی تمام افرادی که در بارهٔ آن‌ها سؤال داریم (این‌جا ۶۰۰ شاگرد یک مکتب). نمونه بخشی از جامعه است که واقعاً بررسی می‌کنیم، مانند یک مشت برنج از یک بوجی. خریطهٔ بسته جامعه است: نمی‌دانیم چند نفر پیاده به مکتب می‌آیند؛ هر بار یک نفر را تصادفی بیرون می‌کشیم.

نکته‌های اصلی: نتیجهٔ نمونه تنها یک تخمین است؛ هر نمونهٔ تصادفی نتیجهٔ کمی مختلف می‌دهد؛ نمونهٔ بزرگ‌تر معمولاً به جامعه نزدیک‌تر است، به شرطی که تصادفی باشد. نمونهٔ بزرگ اما یک‌طرفه (مثلاً تنها اعضای تیم‌های ورزشی) هم جواب غلط می‌دهد.

روش‌های جمع‌آوری اطلاعات: پرسش (شفاهی یا کتبی)، مشاهده، آزمایش و اطلاعات ثبت‌شده (دفترها و اسنادی که از قبل موجود است).