استدلال و اثبات در هندسه
یک مثلث متساویالساقین را بکش و ببین زاویههای قاعدهاش همیشه برابر میمانند. بعد این را با دلیل ثابت کن، از آن در یک اثبات تازه استفاده کن و با یک مثال نقض نشان بده یک ادعای دیگر غلط است.
- ایران: پایهٔ ۹
- افغانستان: صنف ۸
- سوریه: پایهٔ ۷
- فلسطین: پایهٔ ۶
- اوکراین: کلاس ۷
- روسیه: کلاس ۷
- آلمان: پایهٔ ۷
- فرانسه: پایهٔ ۷
- بریتانیا: سال ۹
راهنما
این کارگاه برای پایهٔ نهم است (فصل سوم: «استدلال»، «آشنایی با اثبات در هندسه» و «حل مسئله در هندسه»).
اندازه گرفتن چند شکل (استدلال استقرایی) کمک میکند حدس بزنیم، ولی ثابت نمیکند: شاید شکلی باشد که امتحانش نکردهایم. در استدلال استنتاجی از «فرض» شروع میکنیم و با دلیلهای درست، گام به گام به «حکم» میرسیم. آن وقت حکم برای همهٔ شکلها درست است.
در جدول اثبات، هر سطر یک جمله و یک دلیل دارد: فرض، چیزی که خودمان ساختهایم (مثل وسط یک ضلع)، ضلع مشترک، یکی از حالتهای همنهشتی، اجزای متناظر یا قضیهی که قبلاً ثابت شده. «از روی شکل معلوم است» دلیل نیست و حکم را هم نمیشود دلیل خودش گرفت.
برای رد کردن یک ادعای کلی، یک مثال نقض کافی است.