تجزیهٔ عبارت‌های درجهٔ دوم و اتحادهای دیگر

کاشی‌های یک عبارت درجهٔ دوم را به شکل مستطیل بچین تا دو پرانتزش پیدا شود، با جفت‌های صفر علامت‌های منفی را ببین، اول فاکتورگیری کن و با اتحاد چاق و لاغر آشنا شو.

راهنما

این کارگاه درس «چند اتحاد دیگر، تجزیه و کاربردها» ریاضی نهم را دنبال می‌کند: اتحاد جملهٔ مشترک، اتحاد مزدوج و اتحاد چاق و لاغر، این بار برای تجزیه کردن.

برای تجزیهٔ x۲ + ۵x + ۶ کاشی‌هایش را به شکل یک مستطیل بچین: ضلع‌ها همان دو پرانتزند، (x + ۲)(x + ۳). دو عدد حاصل‌ضربشان ۶ و حاصل‌جمعشان ۵ است (اتحاد جملهٔ مشترک).

وقتی جملهٔ منفی داریم، نوارهای سفید و قرمز مستطیل جفت صفرند: (x + ۳)(x − ۲) سه نوار سفید و دو نوار قرمز دارد که فقط یک نوار سفید، x، باقی می‌گذارند.

اتحاد مزدوج برعکس: x۲ − ۹ = (x − ۳)(x + ۳)؛ نوارها کاملاً هم را خنثی می‌کنند. x۲ + ۹ این‌طور تجزیه نمی‌شود.

همیشه اول فاکتور بگیر: ۲x۲ + ۱۰x + ۱۲ = ۲(x۲ + ۵x + ۶).

اتحاد چاق و لاغر: a۳ + b۳ = (a + b)(a۲ − ab + b۲). مکعبی به ضلع a + b به یک a۳، یک b۳، سه مکعب‌مستطیل a۲b و سه مکعب‌مستطیل ab۲ تقسیم می‌شود؛ پس (a + b)۳ برابر a۳ + b۳ نیست.

هر ضلع را با − و + بساز: مستطیل خودش پر می‌شود و مساحتش را نشان می‌دهد. روی صفحهٔ عامل‌ها، روی کارت بزن و بعد «بشکن».