عددهای دو رقمی: رقم‌به‌رقم، تکه‌تکه و ترفند گرد کردن

عددهای دو رقمی را رقم‌به‌رقم و تکه‌تکه جمع و تفریق کن و ⁦۳۸ + ۹⁩ را با کمک ۱۰ حساب کن و یکی اضافه را برگردان.

راهنما

این کارگاه برای پایهٔ دوم است و با درس‌های «جمع و تفریق دو عدد دو رقمی» ریاضی دوم (فصل ۲، ص ۲۸ و ۳۱) و «جمع در جدول ارزش مکانی» همخوانی دارد. اول عددهای دو رقمی رقم‌به‌رقم جمع می‌شوند: دهگان با دهگان، یکان با یکان. ⁦۴۶ + ۲۳⁩: ⁦۴۰ + ۲۰ = ۶۰⁩ و ⁦۶ + ۳ = ۹⁩، پس ۶۹. اگر یکان‌ها بیشتر از ۹ شوند، یک دهگان به دهگان‌ها اضافه می‌شود.

بعد تکه‌تکه حساب می‌کنیم: به ۷۴ اول دهگان‌های عدد دوم را اضافه می‌کنیم و بعد یکان‌هایش را: ⁦۷۴ + ۲۳ = ۷۴ + ۲۰ + ۳ = ۹۴ + ۳ = ۹۷⁩. تفریق هم همین‌طور است: ⁦۷۴ − ۲۳ = ۷۴ − ۲۰ − ۳⁩. یک جمع را می‌شود به چند راه حل کرد و راه‌ها را با هم مقایسه کرد.

ترفند گرد کردن وقتی کمک می‌کند که عدد دوم کمی کمتر از یک دهگان کامل باشد. ⁦۳۸ + ۹⁩: به جای ⁦۹، ۱۰⁩ اضافه می‌کنیم و بعد ۱ تا کم می‌کنیم. ⁦۳۸ + ۹ = ۳۸ + ۱۰ − ۱ = ۴۷⁩. و ⁦۴۵ − ۱۹ = ۴۵ − ۲۰ + ۱ = ۲۶⁩: یکی زیادی کم کردیم، پس یکی برمی‌گردانیم.