نمودار ون، پیشامدها و جدول دوطرفه
۳۰ دانش‌آموز یک کلاس را بر اساس فوتبال و شطرنج در نمودار ون بچین، همان داده‌ها را به جدول دوطرفه ببر و برگردان، پیشامدها را مثل مجموعه ببین و احتمال «یا» را با قانون جمع حساب کن.
- ایران: پایهٔ ۹
- افغانستان: صنف ۹
- سوریه: پایهٔ ۹
- فلسطین: پایهٔ ۷
- روسیه: کلاس ۸
- آلمان: پایهٔ ۸
- فرانسه: پایهٔ ۱۰
- بریتانیا: سال ۹
راهنما
این کارگاه با درس «مجموعه‌ها و احتمال» در فصل ۱ ریاضی نهم هماهنگ است. فضای نمونه S همهٔ ۳۰ دانش‌آموز کلاس است و هر پیشامد یک زیرمجموعهٔ آن: «فوتبال یا شطرنج» یعنی F ∪ C، «هر دو» یعنی F ∩ C و «شطرنج‌باز نیست» یعنی C′.
احتمال هر پیشامد = تعداد عضوهای آن ÷ تعداد عضوهای S. برای «یا» اگر دو پیشامد اشتراک داشته باشند: P(A∪B) = P(A) + P(B) − P(A∩B)؛ اگر ناسازگار باشند (اشتراک ندارند)، فقط جمع می‌کنیم.
اشتباه‌های رایج: جمع کردن n(A) + n(B) وقتی اشتراک دارند، یکی گرفتن «فقط فوتبال» و «فوتبال»، فراموش کردن قسمت بیرون بیضی‌ها، و جدولی که جمع سطرها و ستون‌هایش جور نیست.