جامعه و نمونه، نمونه‌گیری تصادفی و روش‌های گردآوری داده

این کارگاه مثل درس «مقدمه‌ای بر علم آمار، جامعه و نمونه» ریاضی ۱ (پایهٔ دهم) است. جامعه یعنی همهٔ افرادی که دربارهٔ آن‌ها سؤال داریم (اینجا ۶۰۰ دانش‌آموز یک مدرسه). نمونه بخشی از جامعه است که واقعاً بررسی‌اش می‌کنیم. کیسهٔ بسته، جامعه است: نمی‌دانیم چند نفر پیاده به مدرسه می‌آیند؛ هر بار یک نفر را تصادفی بیرون می‌آوریم.

نکته‌های اصلی: نتیجهٔ نمونه فقط یک تخمین است؛ هر نمونهٔ تصادفی نتیجهٔ کمی متفاوت می‌دهد؛ نمونهٔ بزرگ‌تر معمولاً به جامعه نزدیک‌تر است، به شرط اینکه تصادفی باشد. نمونهٔ بزرگ ولی سوگیرانه (مثلاً فقط اعضای تیم‌های ورزشی) هم جواب غلط می‌دهد.

چهار روش گردآوری داده: پرسش‌نامه (پرسیدن از افراد)، مشاهده (دیدن و ثبت کردن)، آزمایش (تغییر دادن یک چیز و اندازه گرفتن نتیجه) و داده‌های ثبت‌شده (دفترها و پرونده‌هایی که از قبل هست). اشتباه رایج: فکر کنیم نمونهٔ دمِ دست (دوستان خودمان) تصادفی است.