ریشهٔ nام و توانهای گویا
ریشهٔ nام را با توان بشناس: ریشهٔ زوج و فرد، ضرب ریشهها، و بعد توان کسری مثل ۲۷۱۳ و ۸۲۳.
- ایران: ۱۰ ټولګی
- فلسطین: ۹ ټولګی
- اوکراین: ۱۰ ټولګی
- روسیه: ۱۰ ټولګی
- آلمان: ۹ ټولګی
دا کارځای لا پښتو ته نه دی ژباړل شوی او په فارسي ښودل کېږي.
لارښود
این کارگاه برای ریاضی ۱ پایهٔ دهم است (فصل سوم، «ریشهٔ nام» و «توانهای گویا»).
عدد b یک ریشهٔ nام a است، اگر b به توان n برابر a شود. مثلاً ۳ یک ریشهٔ چهارم ۸۱ است، چون ۳۴ = ۸۱. ریشهٔ nام a را اینطور مینویسیم: ⁿ√a.
اگر n زوج باشد، عدد مثبت دو ریشهٔ nام دارد (۳ و −۳ برای ۸۱) و عدد منفی هیچ ریشهای ندارد. اگر n فرد باشد، هر عدد دقیقاً یک ریشهٔ nام دارد و علامتش همان علامت عدد است: ³√(−۸) = −۲. نماد ⁿ√a فقط ریشهٔ مثبت (یا ریشهٔ فرد) را نشان میدهد.
قاعدهٔ ضرب: ⁿ√a × ⁿ√b = ⁿ√(ab) برای a و b نامنفی.
توان گویا: a۱n را برابر ⁿ√a تعریف میکنیم (a مثبت)، و amn یعنی ⁿ√a را به توان m برسانیم. این تعریف با قانونهای توان میخواند: (۸۱۳)۳ = ۸۱.