تجربي احتمال او نظري احتمال

دا کارځای د اووم ټولګي د «یوې پېښې ازمویل» او د اتم ټولګي د «نسبي کثرت او احتمال» او «برابر او نابرابر چانس» د لوستونو پر بنسټ جوړ شوی دی. نظري احتمال د شکل له مخې حسابېږي: د مطلوبو حالتونو شمېر د ممکنو حالتونو پر شمېر وېشل کېږي، په دې شرط چې حالتونه هم چانسه وي. تجربي احتمال له ازمېښت څخه لاسته راځي: د پېښېدو شمېر د ازمېښتونو پر شمېر (نسبي کثرت).

اصلي ټکی: په ۱۰ ازمېښتونو کې پایله ډېره پورته او ښکته کېږي. په ۱۰۰۰ ازمېښتونو کې نسبي کثرت معمولاً نظري احتمال ته نږدې کېږي، خو تقریباً هېڅکله ورسره سم برابر نه شي. په جدول کې پر هره میله تور کوچنی خط نظري احتمال دی.

عامې تېروتنې: «څو ځله شا راغلې، نو اوس د مخ وار دی» (سکه حافظه نه لري)؛ «په ۱۰ ځله پوهېدای شو چې د رمل دانه سمه ده که نه»؛ «درې رنګونه لرو، نو د هر رنګ احتمال ۱۳ دی» (کله چې برخې برابرې نه وي)؛ «که نسبي کثرت سم ۱۶ نه شو، د رمل دانه ناسمه ده». د بوتل سرپوښ هغه شی دی چې احتمال یې د شکل له مخې نه حسابېږي او یوازې په ازمېښت اټکلېږي.