انواع متغیر، گردآوری داده و برآورد

متغیر کیفی و کمّی، گسسته و پیوسته را از هم جدا کن، نمونهٔ طبقه‌ای بگیر، پرسش‌نامهٔ بی‌طرف را پیدا کن و میانگین جامعه را از روی نمونه اټکل کن.

دا کارځای لا پښتو ته نه دی ژباړل شوی او په فارسي ښودل کېږي.

لارښود

متحول ویژگی‌ای است که از فردی به فرد دیگر فرق می‌کند. اگر مقدارش یک «کیفیت» باشد (گروه خونی، رنگ چشم)، متغیر کیفی است. اگر عدد باشد، کمّی است: کمّی گسسته وقتی می‌شماریم (تعداد خواهر و برادر)، و کمّی پیوسته وقتی اندازه می‌گیریم (قد، وزن).

برای گردآوری داده چهار راه داریم: مشاهده، پرسش‌نامه، مصاحبه و داده‌های ثبت‌شده (اطلاعاتی که از قبل جمع شده‌اند). وقتی نمی‌شود از همهٔ ټولنه پرسید، نمونه می‌گیریم: تصادفی ساده، طبقه‌ای (از هر طبقه به نسبت اندازه‌اش)، خوشه‌ای (چند گروه کامل) یا منظم (هر چندمین نفر از فهرست).

عددی که جامعه را توصیف می‌کند پارامتر است و عددی که از نمونه می‌آید آماره. میانگین نمونه یک اټکل برای میانگین جامعه است؛ هر نمونه عدد کمی متفاوت می‌دهد و نمونهٔ بزرگ‌تر معمولاً خطای کمتری دارد. برآورد فاصله‌ای می‌گوید پارامتر بین دو عدد است، با اطمینان مشخص.