درصد و واحد درصد

کاربرد درصد در محاسبات مالی در ریاضی ششم آمده است؛ اما مفهوم «واحد درصد» تکمیلی است و در کتاب‌های درسی ایران نیست. نرخ سود بانکی هم مثل سرعت یا قیمت یک کمیت است، با این تفاوت که خودش با درصد بیان می‌شود. پس «نرخ ۱۰ درصد زیاد شد» می‌تواند یعنی ⁦x + ۱۰ (۱۰⁩ به نرخ اضافه شده) یا ۱,۱x (نرخ یک‌دهم خودش زیاد شده).

برای این‌که این ابهام پیش نیاید، در اقتصاد از واحد درصد استفاده می‌کنند. اگر شاخصی از «⁦۲۰٪⁩» به «⁦۲۵٪⁩» برسد، ۵ واحد درصد بالا رفته است. اما «تعداد دانش‌آموزان ممتاز ⁦۵٪⁩ زیاد شد» یعنی ⁦۵٪⁩ خودِ تعداد: از ۲۰ نفر به ۲۱ نفر.

قاعده: واحد درصد تفاضل دو درصد است؛ یک درصد را از دیگری کم کن. تغییر به‌اندازهٔ درصد، قسمتی از خود کمیت است: آن را در ۱ + p۱۰۰ ضرب کن.

همهٔ مسئله‌های این‌جا از همین واژه‌ها استفاده می‌کنند، از جمله مسئلهٔ بانک. پرسش «چرا» از تو می‌خواهد فرق این دو شیوهٔ گفتن را توضیح بدهی.