جملهٔ عمومی الگو و دنبالهٔ هندسی
از الگوی چوبکبریتها جدول بساز، جملهٔ عمومی را پیدا کن و با آن شکل بیستم را بدون کشیدن بشمار. بعد دنبالههایی را ببین که هر بار ضرب میشوند.
- ایران: پایهٔ ۷
- سوریه: پایهٔ ۱۱
- اوکراین: کلاس ۹
- روسیه: کلاس ۹
- فرانسه: پایهٔ ۱۱
- بریتانیا: سال ۸
راهنما
این کارگاه برای پایهٔ هفتم است (فصل «جبر و معادله»، درس «الگوهای عددی»). در الگوی مربعهای چوبکبریتی، شکل ۱ چهار چوب دارد و هر مربع تازه ۳ چوب اضافه میکند. جملهٔ عمومی این الگو ۳n + ۱ است: n شمارهٔ شکل است.
قاعدهٔ «هر بار ۳ تا اضافه کن» میگوید از هر جمله به بعدی چه کنیم؛ جملهٔ عمومی از روی شمارهٔ جمله، خود جمله را میدهد. برای شکل بیستم لازم نیست ۱۹ بار جمع کنی: ۳ × ۲۰ + ۱ = ۶۱.
در دنبالهٔ هندسی هر جمله از ضرب جملهٔ قبلی در یک عدد ثابت به دست میآید (مثلاً ×۲ یا ×۱۲)، نه از جمع. در ۲، ۴، ۸، ۱۶، … جملهٔ nام ۲n است، نه ۲n.
اشتباههای رایج: نوشتن n + ۳ برای ۴، ۷، ۱۰، … (پرش فراموش شده)؛ قاعدهٔ «۳ تا اضافه کن» را بهجای جملهٔ عمومی نوشتن؛ ادامه دادن دنبالهٔ هندسی با جمع؛ و قاطی کردن ۲n و ۲n.