مد، میانه، میانگین و دامنهٔ تغییرات

کارت‌های داده را مرتب کن تا میانه را پیدا کنی، مد و دامنهٔ تغییرات را از نمودار نقطه‌ای بخوان، ببین وقتی یک داده عوض می‌شود میانگین چطور جابه‌جا می‌شود، و بهترین شاخص مرکزی را انتخاب کن.

راهنما

این کارگاه درس «میانگین داده‌ها» و «دامنهٔ تغییرات» ریاضی هشتم و میانه و مد در آمار پایهٔ دهم را دنبال می‌کند.

میانه عددی است که وقتی داده‌ها را به ترتیب بنویسیم، درست وسط قرار می‌گیرد. اگر تعداد داده‌ها زوج باشد، دو عدد وسط داریم و میانه نصف مجموع آن دو است.

مد داده‌ای است که بیشتر از همه تکرار شده است: بلندترین ستون نقطه‌ها در نمودار نقطه‌ای. دامنهٔ تغییرات یعنی بزرگ‌ترین داده منهای کوچک‌ترین داده؛ نشان می‌دهد داده‌ها چقدر پراکنده‌اند.

میانگین یعنی اگر همه را مساوی تقسیم کنیم، به هر کدام چقدر می‌رسد (مثل هم‌قد کردن ستون‌ها): داده‌ها را جمع کن و بر تعدادشان تقسیم کن. در نمودار نقطه‌ای، میانگین نقطهٔ تعادل نقطه‌هاست (▲).

از دانش‌آموز بپرسید: «کدام شاخص (میانگین، میانه یا مد) اینجا بهتر نشان می‌دهد یک دادهٔ معمولی چقدر است؟ چرا؟»