داده‌های دومتغیره و نمودار پراکنش

دادهٔ دومتغیره زوج‌زوج است: برای هر دانش‌آموز، ساعت‌های تمرین و نمرهٔ آزمون. در نمودار پراکنش (پراکنش‌نگاشت) هر زوج یک نقطه است: (ساعت، نمره). هر دو متغیر باید عددی باشند تا روی محورها بیایند. نقطه‌ها را به هم وصل نکن: هر نقطه یک نفر است، نه یک مسیر.

به ابر نقطه‌ها نگاه کن. اگر از چپ به راست بالا برود، نمودار همبستگی مثبت نشان می‌دهد؛ اگر پایین بیاید، همبستگی منفی؛ و اگر الگویی نداشته باشد، بدون همبستگی. هر چه نقطه‌ها به یک خط راست نزدیک‌تر باشند، همبستگی قوی‌تر است.

خط برازش از وسط ابر نقطه‌ها می‌گذرد، طوری که تقریباً به همان اندازه نقطه بالای آن باشد که پایین آن. لازم نیست از ۰۰ یا از نقطهٔ اول و آخر بگذرد. با آن داخل محدودهٔ داده‌ها پیش‌بینی کن؛ خیلی بیرون از این محدوده، پیش‌بینی ممکن است بی‌معنی باشد.

همبستگی، رابطهٔ علت و معلولی را ثابت نمی‌کند. دو چیز ممکن است با هم بالا بروند، چون چیز سومی (مثلاً هوای گرم) هر دو را بالا می‌برد.