د دایرې سره د مستقیمې کرښې حالتونه، مرکزي زاویه، محیطي زاویه او مماس کرښه
یوه مستقیمه کرښه پر دایره پورته او ښکته کړئ او وګورئ چې کله دایره قطع کوي، کله ورسره مماس ده او کله ترې جلا ده. دوې دایرې یو بل ته ورسوئ، یوه مماس کرښه د دایرې شاوخوا وګرځوئ او وګورئ چې محیطي زاویه تل د مرکزي زاویې نیمایي ده.
- افغانستان: ۹ ټولګی
- ایران: ۸ ټولګی
- سوریه: ۸ ټولګی
- فلسطین: ۹ ټولګی
- اوکراین: ۷ ټولګی
- روسیه: ۷ ټولګی
- آلمان: ۵ ټولګی
- فرانسه: ۸ ټولګی
- بریتانیا: ۱۰ کال
لارښود
دا کارځای د نهم ټولګي لپاره دی (لومړی څپرکی، «د یوې مستقیمې کرښې حالتونه، د دایرو موقعیت نظر یو بل ته» او «د دایرې اړوند زاویې»؛ دویم څپرکی، «د دایرې مماس کرښه»). رنګه ټکي او خالي حلقې کش کېدای شي؛ د شکل لاندې عددونه په همغه شېبه کې حسابېږي.
که د O مرکز څخه تر یوې کرښې واټن d او د دایرې شعاع r ونوموو: کله چې d > r وي کرښه او دایره سره جلا دي، کله چې d = r وي کرښه له دایرې سره مماس کرښه ده او یوازې یو ګډ ټکی لري، او کله چې d < r وي کرښه دایره په دوو ټکو کې قطع کوي. مماس کرښه تل پر هغه شعاع عمود وي چې د تماس ټکي ته رسېږي.
د مرکزي زاویه راس د دایرې په مرکز کې دی. د محیطي زاویه راس پخپله پر دایره دی او دوې ضلعې یې وترونه دي. د محیطي زاویې پراخوالی د همغه قوس د مقابلې مرکزي زاویې نیمایي ده. د قطر مقابله محیطي زاویه تل ۹۰ درجې ده.