د دوو موازي کرښو او یوه قاطع خط زاویې
دوه موازي کرښې او یو قاطع خط کش او وګرځوئ او وګورئ چې کومې زاویې تل سره مساوي پاتې کېږي، کومې متممې دي، او کله چې کرښې موازي نه وي څه کېږي. بیا د یوې موازي کرښې په مرسته وښیئ چې د مثلث د زاویو مجموعه ۱۸۰ درجې ده.
- افغانستان: ۷ ټولګی
- ایران: ۷ ټولګی
- سوریه: ۶ ټولګی
- فلسطین: ۴ ټولګی
- اوکراین: ۷ ټولګی
- روسیه: ۷ ټولګی
- آلمان: ۷ ټولګی
- فرانسه: ۶ ټولګی
- بریتانیا: ۸ کال
لارښود
دا کارځای د اووم ټولګي لپاره دی (شپږم څپرکی «موازي او عمود خطونه»). رنګه ټکي کش کېدای شي؛ خالي حلقه قاطع خط ګرځوي. د شکل لاندې عددونه په همغه شېبه کې د زاویو اندازه ښیي.
په شکل کې AB || CD دی او EF دا دوه کرښې قطع کړې دي؛ EF ته قاطع خط وايي. په E کې څلور زاویې د ۱ تر ۴ پورې او په F کې څلور زاویې د ۵ تر ۸ پورې شمېرې لري، لکه په کتاب کې.
که AB له ګرځولو پرته ښکته کړو تر څو د CD پر سر پرېوځي، ۲ زاویه سمه د ۶ زاویې پر سر لوېږي؛ دا متوافقې زاویې دي او سره مساوي دي. ۴ او ۶ زاویې داخلي متبادلې زاویې او مساوي دي. ۴ او ۵ زاویې د قاطع خط په یوه خوا داخلي متممې زاویې دي: مساوي نه دي، مجموعه یې ۱۸۰ درجې ده.
دا مساوات یوازې هغه وخت سم دي چې دواړه کرښې رښتیا موازي وي. د دې عکس هم سم دی: که قاطع خط له دوو کرښو سره مساوي متبادلې زاویې جوړې کړي، هغه دوه کرښې موازي دي. پر کرښو کوچني غشي یوازې هغه وخت ښکاري چې کرښې رښتیا موازي وي.