د منشور او استوانه مساحت او حجم
منشور او استوانه وګرځوئ، قاعده یې پیدا کړئ، پوړ په پوړ یې ډک کړئ چې وګورئ ولې «حجم = د قاعدې مساحت × ارتفاع» دی، او خلاص شوی شکل یې خلاص کړئ چې د جانبي سطحې مساحت او کلي مساحت یې حساب کړئ.
- افغانستان: ۸ ټولګی
- ایران: ۷ ټولګی
- سوریه: ۶ ټولګی
- فلسطین: ۵ ټولګی
- اوکراین: ۵ ټولګی
- روسیه: ۱۰ ټولګی
- آلمان: ۵ ټولګی
- فرانسه: ۳ ټولګی
- بریتانیا: ۸ کال
لارښود
دا کارځای د اتم ټولګي د شپږم فصل له «د منشور مساحت او حجم» او «د استوانې مساحت او حجم» لوستونو سره سمون لري. ټول اندازې په سانتيمتر دي او د استوانې په دندو کې π ۳,۱۴ نیسو، لکه په کتاب کې.
شکل د ګوتې په کش کولو، د غشي تڼیو یا د لوري کیلیو سره وګرځوئ. د «پټې څنډې» تڼۍ د شکل شاته څنډې ټکيټکي ښيي. د شکل لاندې لیکل شوي چې له دې خوا کوم سطحې ښکاري.
قاعده هغه شکل دی چې منشور یې له موازي پرېکونو جوړ دی؛ اړینه نه ده چې د شکل لاندې وي. هغه منشور چې پر اړخ پروت دی، بیا هم قاعدې یې هماغه دوه مثلثي سطحې دي.
عامې تېروتنې: یو مستطیل قاعده ګڼل، یوازې د هغو سطحو شمېرل چې ښکاري، د استوانې د د جانبي سطحې مساحت لپاره πr²h لیکل، د مربع سانتيمتر او مکعب سانتيمتر ګډول، او د حجم پر ځای د څنډو جمع کول. د هرې یوې لپاره جلا ځواب لرو.