روش‌های ذهنی: رقم‌به‌رقم، گرد کردن، تقسیم تکه‌تکه

عددها را رقم‌به‌رقم و با گرد کردن جمع و تفریق کن، عددها را بشکن و تقسیم کن و عددهای گرد را با واحدهای ارزش مکانی تقسیم کن.

دا کارځای لا پښتو ته نه دی ژباړل شوی او په فارسي ښودل کېږي.

لارښود

این کارگاه تکمیلی است و در کتاب‌های درسی ایران نیست. جمع و تفریق عددهای سه رقمی در ریاضی دوم و سوم و محاسبه‌های ذهنی و تقریبی در ریاضی چهارم (فصل ۳) هست؛ اینجا روش‌های ذهنی را تمرین می‌کنیم. جمع رقم‌به‌رقم: ⁦۳۴۶ + ۲۳۸⁩ یعنی صدگان، دهگان و یکان را جدا جمع می‌کنیم. روش گرد کردن: ⁦۴۵۷ + ۲۹۸ = ۴۵۷ + ۳۰۰ − ۲⁩.

تقسیم تکه‌تکه: ۸۴ ÷ ۴ = (۸۰ + ۴) ÷ ۴ = ۸۰ ÷ ۴ + ۴ ÷ ۴ = ۲۰ + ۱. عدد دو یا سه رقمی را به جمع‌شونده‌های راحت می‌شکنیم و بر عدد یک رقمی تقسیم می‌کنیم. تقسیم به روش «ستونی» فقط در درس‌های بعد آمده است.

تقسیم عددهای گرد با واحدهای ارزش مکانی: ⁦۴۸۰ ÷ ۶⁩ یعنی ۴۸ ده‌تا ⁦÷ ۶ = ۸⁩ ده‌تا = ۸۰. برای تقسیم بر عدد گرد: ⁦۶۰۰ ÷ ۳۰⁩ یعنی ۶۰ ده‌تا ⁦÷ ۳⁩ ده‌تا = ۲۰.

در هر تمرین جدولی مراحل روش را نشان می‌دهد؛ خانه‌های خالی را پر کن. سؤال «چرا؟» می‌خواهد روش‌ها را با هم مقایسه کنی.